بقایای ثبتی
بقایای ثبتی چیست؟
وظیفه دفترخانه در خصوص وصول حق الثبت املاک (بقایا ثبتی ) چیست؟ آیا حق الثبت ملک همان بقایای ثبتی همان مازاد ثبتی است؟
وصول حق الثبت املاک بعهده کیست؟ اگر اداره ثبت موظف به دریافت حق الثبت املاک است در چه مواردی دفترخانه مکلف به وصول است؟ حق الثبت املاک در چه مرحله ای از ثبت ملک وصول می شود؟ به چه میزانی وصول می گردد ؟ مبنای محاسبه وصول آن چیست؟ آیا به اقساط هم وصول می گردد؟ تا چه مرحله ای از جریان ثبت ملک وصول می شود؟ اگر متقاضی ثبت ملک بابت آن بدهکار باشد و سند مالکیت صادر شده باشد ولی تسلیم نشده باشد اگر آن سند به دفترخانه ارسال شود آیا دراین مرحله هم بایستی وصول شود؟ آیا پس از صدور سند مالکیت نیز بایستی وصول شود؟! اگر سند مالکیت نسبت به عرصه (زمین) صادر وتسلیم شده باشد ومتقاضی ثبت نسبت به حق الثبت ملک هیچگونه بدهی نداشته باشد و مدتی بعد احداث اعیان نماید و مالک تغییر وضعیت ملک را از ثبت بخواهد آیا ثبت بایستی نسبت به ارزش اعیانی بقایای ثبتی وصول نماید؟! (حقوق ثبت جلد اول ثبت املاک - آقای دکتر محمدجعفر جعفری لنگرودی)
چه اشخاصی از پرداخت حق الثبت املاک معافند؟ (توجه شود معافیت در حق الثبت اسناد فقط برای دانشجویان بورسیه اعزام به خارج است نه چیز دیگر اینجا بحث حق الثبت املاک است) ستاد اجرائی فرمان حضرت امام (ره) ؟ دولت وسازمانهای دولتی؟ آیا شامل نهادهای وابسته به دولت هم می شود؟ و آنها که به نوعی کار حاکمیتی می کنند؟ (مثلا سازمان هواپیمائی کشوری؟) شرکتهای توزیع برق؟ شرکتهای آب وفاضلاب؟ راه آهن؟ کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران؟ و ... شهرداری ها؟ اوقاف؟ موقاف عام ؟ آیا شامل موقوفات خاص هم می شود؟ (تفاوت این دو در چیست؟) آستان قدس رضوی؟ مساجد؟ اماکن مذهبی اسلامی ؟ حوزه های علمیه؟ مدارس علوم دینی؟ موسسات وبنیادهای خیریه؟ هرنوع خیریه ای که به ثبت رسیده باشد ؟ ملاک تشخیص خیریه بودن آنهاچیست؟ بقاع متبرکه؟ پست ؟ کلیساها ومعابد؟ و... اگر عرصه ی موقوفه از حق الثبت املاک معاف باشد آیا اعیان احداثی در آن عرصه هم معاف است؟ آیا تفاوتی در اعیانی احداثی نیست؟ مثلا اگر اعیان توسط خود اوقاف احداث شده باشد یا اینکه عرصه به اجاره ی شخص دیگری داده شده باشد وآن شخص بخواهد سند مالکیت اعیان اخذ نماید آیا بازهم از پرداخت حق الثبت املاک معاف است؟!
اداره ثبت در اعلامیه ثبتی که به دفترخانه می فرستد در خصوص املاک درجریان ثبت در مورد وصول بقایای ثبتی چه باید بنویسد؟ اگر ننویسد آیا دفترخانه وظیفه ای در گرفتن بقایای ثبتی دارد یا خیر؟ اگر دارد برچه مبنائی ؟ آیا دفترخانه بایستی مجددا از ثبت کسب تکلیف کندیا بایستی از ماخذ کل مبلغ فعلی ارزش منطقه ای وصول نماید؟ اگر ثبت مبلغی را بعنوان پرداخت قبلی اعلام کند ولی جزئی مشاع از ملک مورد معامله باشد چگونه محاسبه می شود؟ اگر ملکی مورد تقاضای مرجعی باشد که اصولا از پرداخت حق الثبت املاک معاف است وبعد از مدتی سازمان معاف آن ملک را به شخصی حقیقی مثلا به مبلغ 2000000 ریال (معادل ارزش منطقه ای اعلامی توسط دارائی) منتقل نماید سپس آن شخص بخواهد همان ملک را به دیگری منتقل نماید و درزمان این انتقال ارزش منطقه ای آن ملک به 3000000 ریال افزایش یافته باشد هنگام تنظیم این سند بقایای ثبتی از چه مبلغی باید وصول شود؟ از 3000000 ریال یا 1000000ریال؟
دفترخانه بقایای ثبتی را چه زمانی باید وصول نماید؟ قبل از تنظیم سند؟ همزمان باورود سندبه دفتر؟ بعداز ورود سند؟ همزمان با امضای سند؟ یا بعداز امضای سند؟ اگربعداز امضای سند می توان واریز نمود تا چند روز مهلت دارد؟ پرداخت هزینه ثبتی با فروشنده (معامل) است یا خریدار (متعامل)؟ اگرقبل از امضای سند بقایای ثبتی واریز شود و متعاملین از انجام معامله منصرف شوند تکلیف چیست؟ آیا قابل استرداد است؟
ومهمتر اینکه:
هنگام تنظیم چه اسنادی بایستی بقایای ثبتی وصول گردد؟ معاملات ناقله -معاملات با حق استرداد- معاملات منافع- ( بیع وصلح وهبه و معاوضه وانتقالات اجرائی و رهن و اجاره وفسخ واقاله و..)
اگر در اسناد اجاره بایستی بقایای ثبتی وصول شودبه ماخذ چه مبلغی باید وصول گردد : قیمت منطقه ای؟ مال الاجاره مدت معین مندرج در سند؟
اگر در اسناد رهنی بایستی وصول گردد به چه ماخذی: وام مندرج در سند یا قیمت منطقه ای؟ (که بایستی از دارائی گرفته شود)
برخی مواد قانونی و بخشنامه های ثبتی مرتبط با موضوع :
از قانون ثبت اسناد واملاک مصوب 26 اسفند 1310 –باب هفتم –تعرفه ومخارج ثبت اسناد واملاک
ماده119- (اصلاحی بند "س" ماده یک قانون وصول برخی از درآمدهای دولت ومصرف آن درموارد معین مصوب 28 اسفند 1373) برای ثبت ملک در دفتر املاک موضوع مواد11 و12 و119 قانون ثبت کلا به ازاء هر ده هزار ریال یکهزار ریال دریافت می شود ملاک محاسبه حق الثبت املاک حداقل قیمت منطقه ای ودرنقاطی که قیمت منطقه ای تعیین نشده طبق برگ ارزیابی ادارات ثبت خواهد بود
(بند4 ماده یک قانون وصول برخی از درآمدهای دولت ومصرف آن در موارد معین (مصوب 28 اسفند 1373): مبنای وصول حق الثبت موضوع این ماده در مورد املاک ارزش معاملاتی اعلام شده توسط وزارت امور اقتصادی و دارائی می باشد ودر نقاطی که ارزش معاملاتی تعیین نشده باشد طبق ارزیابی ادارات ثبت خواهد شد.)
ماده 120- حق الثبت املاک مطابق نظامنامه وزارت عدلیه به اقساط دریافت خواهد شد.
آئین نامه راجع به ماده 120قانون ثبت اسناد واملاک مصوب سال 1325 وزارت دادگستری
وزیر دادگستری نظر به ماده 120قلنون ثبت اسناد واملاک برای وصول حق الثبت املاک مقرر می دارد:
ماده1- در موقع تقاضای ثبت ملک باید حداقل یک قسط از حق الثبت مورد تقاضا دریافت شود.
ماده2- چنانچه متقاضی ثبت پس از خاتمه ی جریان مقدماتی ثبت بخواهد معامله نماید در پاسخ پرسشنامه ی دفاتر اسناد رسمی برای معامله باید بقیه ی بدهی متقاضی را را تعیین و به دفترخانه اعلام شود تا پس از وصول بقیه ی حق الثبت وارسال آن به اداره ی ثبت اقدام به معامله نماید
ماده3- در مواری که پس از ثبت و صدور سند مالکیت مالک برای گرفتن سند مالکیت به اداره ی ثبت مراجعه ننماید ودر مقام معامله برآید باید طبق ماده ی فوق رفتار شود واگر در مقام معامله نباشد برای اینکه اسناد مالکیت در اداره ی ثبت متراکم نگردد و به صاحبان آنها تسلیم شود نمایندگان اداره ی ثبت که برای انجام عمل تحدید و غیره به محل می روند اسناد مالکیت مربوط به آن محل محل به آنها داده می شود که به مالکین تسلیم و بقیه ی حق الثبت آنها را طبق قبوض رسید اخذ و به اداره بپردازند که به اظهارنامه تمبر الصاق و باطل گردد.
ماده18 آئین نامه قانون ثبت اصلاحی 8/11/80 ملاک اخذ حق الثبت املاک قیمت منطقه بندی مذکور در ماده 64 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 7/2/1371 است هرگاه در موقع ثبت ملک در دفتر املاک ارزش منطقه بندی تغییر کرده باشد بهای ملک طبق قیمت منطقه بندی جدید تعیین می گردد در نقاطی که قیمت منطقه بندی تعیین نشده ملک باید ارزیابی شود اعتبار برگ ارزیابی یک سال از تاریخ تنظیم است ولو اینکه بهای ملک طبق ارزیابی در دفتر املاک وسند مالکیت نوشته شده باشد
تبصره1- (مصوب 8/11/80) چنانچه متقاضی ثبت قبل از ثبت ملک در دفتر املاک بخواهد معامله نماید در پاسخ پرسش نامه دفاتر اسناد رسمی برای معامله باید مبلغ وصولی حق الثبت تعیین و به دفترخانه اعلام شود تا مابه التفاوت بقایای ثبتی ملک را بر اساس قیمت منطقه بندی دریافت و به حساب مربوطه واریز نماید.
تبصره2-(مصوب 8/11/80) در مواری که پس از ثبت و صدور سند مالکیت مالک برای گرفتن سند مالکیت به اداره ثبت مراجعه ننماید ودرمقام معامله برآید طبق تبصره فوق رفتار شود.
(کد577 مجموعه بخشنامه ای ثبتی در مورد هزینه مقدماتی ثبت املاک)
( بند 437 مجموعه بخشنامه های ثبتی در اجرای ماده 2 آئین نامه مربوط مربوط به ماده 120 قانون ثبت... ... دفاتر اسناد رسمی نیز مکفند بقایای ثبتی را هنگام معامله اعم از معامله قطعی یا با حق استرداد وصول و ظرف مهلت پنج روز مستقیما به حسابهای مربوطه واریز نمایند و با استظهار به قسمت اخیر ماده 120قانون ثبت در مورد معاملات اجاری وپرداخت وام به منظور کمک به کشاورزان وموسسات کشاورزی و دامداری می توان از اخذ بقایای ثبتی فعلا خودداری والبته تصفیه حساب این قبیل املاک در موقع معامله قطعی یا صدور سند مالکیت برطبق مقررات مربوطه بعمل خواهند آمد...)
نظریه مشورتی کانون منتشره در خبرنامه ضمیمه اسفند ماه ماهنامه کانون:
سوال8- آیا اخد بقایای ثبتی جهت اسناد نسق کشاورزی که در رهن بانک کشاورزی قرار می گیرند برای دریافت تسهیلات کشاورزی (در حالیکه ملک منتقل نمی شود) ضروریست یا خیر؟ در مورد اسناد اجاره چطور؟
جواب- با عنایت به بند "س" ماده یک قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب 28/12/1373 وتبصره یک اصلاحی ماده 18 آئین نامه قانون ثبت مصوب 1380 بقایای ثبتی هنگام ثبت ملک در دفتر املاک به ماخذ ارزش معاملاتی مندرج در سند وصول می گردد وبا توجه به اینکه در معاملات رهنی و اجاره عین منتقل نمی شود و در دفتر املاک نقل وانتقالی ثبت نمی گردد بنابراین به نظر می رسد صرفا در تنظیم وثبت معاملات قطعی اخذ بقایای ثبتی با ماخذ ارزش معاملاتی موضوعیت دارد.
ماده 64 قانون مالیتاتهای مستقیم (اصلاحی 7/12/71 و27/11/80) تعیین ارزش معاملاتی املاک بعهده کمیسیون تقویم املاک متشکل از هفت عضو می باشد... کمیسیون مزبور مکلف است الف- قیمت اراضی شهری ...ب- قیمت زمینهای کشاورزی ... ج- قیمت ساختمان... را تعیین نماید
با تشکر از وبلاگ وزین کلبه عمو